De originele Olympische Spelen werden gehouden in de oude Griekse stad Olympia (stad). Deze stad was sinds de 10e eeuw v.C. een religieuze en politieke ontmoetingsplaats. Rond het eind van het 2e en het begin van het 1e millennium v. Chr. kwamen de Eliërs uit het noorden naar het Griekse schiereiland dat wij tegenwoordig de Peloponnesos noemen. Zij vestigden zich in de omgeving van Olympia, dat toen onder de heerschappij stond van de Pisaten. Destijds sportten de deelnemers nog naakt.
Bijna twaalf eeuwen lang werden er elke vier jaar Spelen georganiseerd, totdat de opkomst van het christendom een einde aan de traditie maakte. In 393 na Christus verbood de Romeinse keizer Theodosius I alle heidense festivals, inclusief de Olympische Spelen. Ze werden beschouwd als een bedreiging voor het christelijk geloof en vonden voorgoed hun einde.
De droom van de Spelen bleef echter sluimeren. Het is de verdienste van de Franse baron Pierre de Coubertin (1863-1937) dat de Spelen nieuw leven ingeblazen werden. Geïnspireerd door het oude Griekenland en de sportieve tradities van zijn eigen tijd, zag hij de Spelen als een middel om de internationale vrede en het fysieke onderwijs te bevorderen. Zijn visie was er een van morele waarden zoals eerlijkheid, respect en excellentie. Om zijn plan te verwezenlijken, organiseerde De Coubertin in 1894 een congres in Parijs. Daar werd het Internationaal Olympisch Comité (IOC) opgericht en kreeg Athene het mandaat om de eerste moderne Spelen te organiseren.
Van 6 tot 15 april 1896 was het zover: de eerste Olympische Zomerspelen van de moderne tijd, officieel de Spelen van de Ie Olympiade, vonden plaats in Athene. Aan de Spelen deden 241 atleten uit 14 landen mee, die uitkwamen in 43 evenementen. Het was, net als bij de oude Spelen, een exclusief mannenevenement. Koning George I van Griekenland opende de Spelen in het gerenoveerde Panathinaiko-stadion. Een hoogtepunt was de allereerste marathonloop, die werd gewonnen door de Griekse waterdrager Spyridon Louis. De Spelen in Athene werden beschouwd als een groot succes en vormden het startschot voor het moderne olympische tijdperk.